معرفی و نقد فیلم سینمایی پلتفرم (The Platform) 2019

نقد فیلم سینمایی پلتفرم (The Platform) 2019

یک ایده ساده، یک جهنم پیچیده

فیلم سینمایی سکو یکی از آن فیلم‌های اسپانیایی است که با بودجه‌ای کم، ایده‌ای بزرگ را به تصویر می‌کشد. یک برج عمودی زیر زمین با صدها طبقه، در هر طبقه دو زندانی و یک سکوی غذا که از طبقه ۱ به پایین حرکت می‌کند. هر که بالاتر باشد، بیشتر می‌خورد. هر که پایین‌تر باشد، یا خرده‌ریزها را می‌گیرد یا حتی گوشت هم‌سلولی‌اش را می‌خورد. تمثیل طبقات اجتماعی به قدری شفاف و تکان‌دهنده است که فیلم را از یک تریلر علمی‑تخیلی به یک اثر فلسفی تبدیل می‌کند.

گورنگ؛ از ساده‌لوحی تا تلخ‌کامی

گورنگ جوانی است که داوطلبانه وارد این زندان می‌شود. او فکر می‌کند فقط شش ماه تحمل می‌کند و یک مدرک می‌گیرد (شاید یک دیپلم یا گواهی). اما طبقه‌ای که وارد می‌شود، شماره ۴۸ است. سکوی غذا وقتی به او می‌رسد، جز استخوان و پوست موز چیزی باقی نمانده است. هم‌اتاقی اولش تریمباسی است (زوریون اگیلور)؛ پیرمردی اسپانیایی با چشمان نافذ، که مدت‌هاست در این برج زندگی می‌کند.

تریمباسی؛ نه سیاهپوست، بلکه یک بازماندهٔ کهنه‌کار

تریمباسی که یک پیرمرد پرحرف، محتاط و عمل‌گراست، به گورنگ می‌گوید: «کمک کردن را فراموش کن. اینجا هر کس به فکر خودش است.» این نقطه‌ی شروع آشنایی گورنگ با قوانین وحشیانهٔ برج است. او راه بقا را بلد است: تا می‌تواند غذا ذخیره کند، با هیچ‌کس غیر از هم‌سلولی خودش حرف نمی‌زند و هرگز برای تغییر سیستم تلاش نمی‌کند.

بهرات و ایموگویری؛ دو چهره از امید

در طبقات پایین‌تر، گورنگ با بهرات هم‌سلول می‌شود. بهرات مردی سیاهپوست، آرام و مصمم است. برخلاف تریمباسی، بهرات هنوز به تغییر باور دارد. او و گورنگ نقشه می‌کشند که یک کیک دست‌نخورده را به طبقه آخر ببرند. در سوی دیگر، ایموگویری (آنتنیا سان خوان) زنی است که مدعی است برج را طراحی کرده. او با ایدئالیسمش وارد زندان شده اما خیلی زود می‌فهمد نظریه و عمل فاصله‌ای به اندازهٔ ۳۳۳ طبقه دارند.

نقاط قوت و ضعف فیلم پلتفرم

نقطه قوت فیلم The Platform، فضاسازی خفه‌کننده و تمثیل بی‌پرده است که باعث می‌شود پا‌به‌پای زندانی‌ها، از گرسنگی و پایین رفتن در طبقات بترسید. ضعف فیلم اما در پایان‌بندی آن است. ماجرای کودک و پیام رساندن به طبقه آخر، بیش از حد نمادین و گنگ می‌شود. بسیاری از بینندگان پس از دیدن فیلم می‌گویند: «ده دقیقه آخر را نفهمیدم.» شاید همین هم بخشی از نقشهٔ فیلمساز باشد: در جهنم طبقاتی، هیچ راه حل روشنی وجود ندارد.

چرا فیلم سینمایی سکو ارزش دیدن دارد؟

پلتفرم فیلمی نیست که پاسخ بدهد، بلکه فیلمی است که سوال می‌پرسد. چرا بعضی ها همیشه بالایند؟ چرا بعضی ها مجبورند از زباله‌های دیگران بخورند؟ آیا اگر جای ما و آنها عوض شود، ما هم همان کارها را می‌کنیم؟ این فیلم تلنگری به شما می‌زند و می‌گوید: «بله، می‌کنی.» اگر از فیلم‌های رئال و تلخ فرار نمی‌کنید، یک شب با یک کاسه پاپ‌کورن بنشینید و سکو را ببینید.

The Platform

کارگردان: Galder Gaztelu-Urrutia

امتیازدهی ویرایشگر:
3.8